11 điều bạn nên biết về thuốc sulfasalazine

Nguyễn Công Sáu
 Nguyễn Công Sáu

Sulfasalazine được biết đến là thuốc có tác dụng đối với bệnh viêm khớp dạng thấp và bệnh viêm đại tràng. Tuy nhiên, thuốc có thực sự tốt đối với cơ thể và cần lưu ý những gì khi sử dụng thuốc. Tất cả sẽ được giải đáp trong bài viết sau.

Mục lục [ Ẩn ]
Sulfasalazine là thuốc gì?
Sulfasalazine là thuốc gì?

1. Sulfasalazine là thuốc gì?

Sulfasalazine là một loại sulfonamide tổng hợp bằng diazo hoá sulfapyridine và ghép đôi muối diazoni với acid salicylic. Sulfasalazine được coi là một tiền dược chất, do liên kết diazo khi vào cơ thể bị phân cắt tạo thành sulfapyridine và 5-aminosalicylic acid (mesalazine).

Thuốc sulfasalazine là loại thuốc được phát hiện vào năm 1950 và được biết đến như một loại thuốc chống thấp khớp. Nó được sử dụng riêng hoặc với các loại thuốc khác để giảm viêm, đau và sưng ở các khớp.

2 Cơ chế tác dụng

Cơ chế chính xác của sulfasalazine chưa được hiểu đầy đủ. Hơn nữa, người ta không biết liệu sulfasalazine hoặc các chất chuyển hóa của nó như sulfapyridine và acid 5-aminosalicylic có chịu trách nhiệm về tác dụng chống viêm của nó hay không. 

Mô tả chi tiết về phương thức hoạt động của sulfasalazine vẫn đang được nghiên cứu cũng như các cơ chế miễn dịch và bệnh lý liên quan đến bệnh viêm khớp dạng thấp và bệnh viêm ruột. 

Sulfasalazine là một tiền chất bao gồm acid 5-aminosalicylic (mesalamine hoặc mesalazine) và sulfapyridine được liên kết bằng liên kết azo. Sulfasalazine quá lớn để được hấp thu ở ruột non. 

Vi khuẩn trong ruột kết phân cắt liên kết azo và giải phóng hợp chất có hoạt tính acid 5-aminosalicylic, được cho là có tác dụng cục bộ trong viêm loét đại tràng hơn là toàn thân sau khi được hấp thụ vào hệ tuần hoàn. 

Thuốc sulfasalazine
Thuốc sulfasalazine

Các tác dụng điều hòa miễn dịch sau đây của sulfasalazine và các chất chuyển hóa của nó đã được gợi ý là cơ chế hoạt động cơ bản của chúng, bao gồm: 

  • Ức chế yếu tố nhân yếu tố phiên mã kappa-B (NF-kB), do đó ngăn chặn sự phiên mã của các gen tiền viêm đáp ứng NF-kB bao gồm TNF-alpha.
  • Ức chế biểu hiện TNF-alpha bằng cách gây ra apoptosis do caspase 8 gây ra trong đại thực bào. 
  • Ức chế sự hình thành tế bào hủy xương bằng cách ức chế chất hoạt hóa thụ thể biểu hiện của phối tử NF-kB (RANKL) và kích thích osteoprotegerin, là chất ức chế tự nhiên của RANKL.
  • Sulfasalazine cảm ứng chuyển đổi nucleotide adenine thành adenosine bởi ecto-5'-nucleotidase và các hoạt động chống viêm của nó qua trung gian của adenosine. 
  • Salicylat và sulfasalazine ức chế sự tích tụ bạch cầu theo cơ chế phụ thuộc adenosine, độc lập với sự ức chế con đường NF-kB hoặc tổng hợp prostaglandin.
  • Sulfasalazine và các chất chuyển hóa của nó là sulfapyridine và acid 5-aminosalicylic ức chế chức năng tế bào B chứ không ức chế chức năng tế bào T và ngăn chặn sản xuất IgM và IgG. 
  • Ức chế sự bài tiết các chemokine gây viêm interleukin-8, sản phẩm gen liên quan đến tăng trưởng-alpha, và protein chemotactic đơn bào-1. 
  • Sự phosphoryl hóa và hoạt hóa protein kinase được kích hoạt bởi adenosine monophosphate bởi acid 5-aminosalicylic ức chế con đường truyền tín hiệu NF-kB gây viêm.

3. Dược động học

Dược động học của sulfasalazine
Dược động học của sulfasalazine

Dược động học của sulfasalazine như sau:

3.1. Hấp thụ

Khoảng 10–15% liều sulfasalazine được hấp thụ dưới dạng thuốc không thay đổi từ ruột non.

Một phần của liều uống sulfasalazine đi nguyên vẹn vào ruột kết nơi liên kết azo bị phân cắt bởi hệ vi khuẩn đường ruột để tạo thành sulfapyridine và acid 5-aminosalicylic (mesalamine). 

Sulfapyridine được hấp thu nhanh từ đại tràng; chỉ một phần nhỏ acid 5-aminosalicylic có trong ruột kết được hấp thu. 

Sau khi dùng một liều sulfasalazine đường uống duy nhất cho người lớn khỏe mạnh, nồng độ đỉnh sulfasalazine trong huyết thanh xảy ra trong vòng 1,5–6 giờ và nồng độ đỉnh sulfapyridine trong huyết thanh xảy ra trong vòng 6–24 giờ. 

Khi sử dụng viên nén giải phóng chậm, nồng độ đỉnh sulfasalazine trong huyết thanh xảy ra trong vòng 3–12 giờ và nồng độ đỉnh sulfapyridine xảy ra trong vòng 12–24 giờ. 

3.2. Phân bố

Ở động vật, nồng độ tương đối cao của sulfasalazine có trong dịch huyết thanh, gan và thành ruột. Sulfapyridine được phân phối đến hầu hết các mô của cơ thể.

Ở dạng không thay đổi, sulfapyridine và các chất chuyển hóa của nó, và axit 5-aminosalicylic và chất chuyển hóa đã acetyl hóa của nó đi qua nhau thai.

Chỉ một lượng nhỏ sulfasalazine không thay đổi được phân phối vào sữa, nhưng nồng độ sulfapyridine trong sữa bằng khoảng 30-60% nồng độ trong huyết thanh đồng thời. 

3.3. Chuyển hóa và thải trừ

Sau khi hấp thụ, sulfapyridine trải qua quá trình -acetyl hóa N ở gan và hydroxyl hóa vòng, sau đó là liên hợp với axit glucuronic. 

Một phần nhỏ của axit 5-aminosalicylic được hấp thụ và phải trải qua N-acetylation; phần chính được thải qua phân. 

Chu kỳ bán rã

  • Thời gian bán thải trung bình trong huyết thanh của sulfasalazine là 5,7 giờ sau khi dùng một liều duy nhất và 7,6 giờ sau khi dùng nhiều liều.
  • Thời gian bán hủy của sulfapyridine là 8,4 giờ sau khi dùng một liều sulfasalazine và 10,4 giờ sau khi dùng nhiều liều sulfasalazine. 

4. Chỉ định của thuốc sulfasalazine

Sulfasalazine dùng trong viêm khớp dạng thấp
Sulfasalazine dùng trong viêm khớp dạng thấp

Sulfasalazine được chỉ định để điều trị các bệnh viêm mãn tính như viêm khớp dạng thấp ở trẻ em và người lớn và viêm loét đại tràng.

Nó cũng có công dụng trong điều trị bệnh nhân bị viêm cột sống dính khớp, bệnh Crohn từ nhẹ đến trung bình, bệnh vẩy nến và viêm khớp vẩy nến.

>> Có thể bạn quan tâm: 11 thông tin cần biết về thuốc methotrexate

5. Liều dùng và cách sử dụng

Liều dùng của sulfasalazine
Liều dùng của sulfasalazine

Sulfasalazine có ở dạng viên nén 500 mg uống, dạng giải phóng ngay và chậm. Viên nén giải phóng chậm không được nhai và nuốt toàn bộ và nên uống sau bữa ăn là tốt nhất.

Chỉ định lâm sàng hướng dẫn dùng thuốc ở người lớn.

  • Viêm khớp dạng thấp: 500 mg x 1 lần / ngày hoặc 1 g mỗi ngày chia 2 lần, tối đa 3 g mỗi ngày chia làm nhiều lần.
  • Viêm loét đại tràng: liều khởi đầu: 3 đến 4 g mỗi ngày, chia làm nhiều lần cách nhau ít hơn 8 giờ. Duy trì: 2 g mỗi ngày, chia liều cách nhau ít hơn 8 giờ. 
  • Viêm cột sống dính khớp: 500 mg hoặc mỗi ngày lên đến 2 đến 3 g mỗi ngày chia làm nhiều lần.
  • Bệnh Crohn: 3 đến 6 g mỗi ngày chia làm nhiều lần cho đến 16 tuần.
  • Viêm khớp vảy nến: ban đầu 500 mg x 1 lần / ngày, tối đa 2 đến 3 g mỗi ngày.

Ở trẻ em và thanh thiếu niên (từ 6 đến 16 tuổi) đối với viêm khớp vô căn vị thành niên: 30 đến 50 mg mỗi kg mỗi ngày chia làm 2 lần, tối đa là 2 g mỗi ngày.

Liều hàng ngày khuyến cáo từ 50 đến 250 mg và tăng gấp đôi sau mỗi 4 đến 7 ngày cho đến khi đạt được mức điều trị. Ngưng thuốc nếu xuất hiện các triệu chứng quá mẫn. 

6. Tác dụng phụ của sulfasalazine

Uống sulfasalazine gấy buồn nôn
Uống sulfasalazine gấy buồn nôn

Các tác dụng phụ thường gặp nhất bao gồm buồn nôn, nôn, chán ăn, khó tiêu, vô sinh nam (có thể hồi phục), nhức đầu và phát ban trên da. 

Các loại phát ban da liên quan đến việc sử dụng nó bao gồm nổi mề đay, tổn thương dát sần và đổi màu xanh. Phản ứng quá mẫn trên da nghiêm trọng nhất là hoại tử biểu bì nhiễm độc. 

Các phản ứng ít gặp hơn bao gồm giảm bạch cầu, giảm tiểu cầu, thiếu máu tán huyết, xét nghiệm chức năng gan bất thường, sốt và chóng mặt. 

Các báo cáo tồn tại về các tác dụng phụ nghiêm trọng nhất ảnh hưởng đến hầu hết mọi cơ quan, nhưng chúng rất hiếm. 

Một số báo cáo trường hợp cho thấy một số mối quan hệ giữa việc sử dụng sulfasalazine và hội chứng quá mẫn liên quan đến virus Epstein-Barr, u hạt với viêm đa tuyến và hội chứng thực quản máu. 

7. Chống chỉ định

Chống chỉ định với sulfasalazine bao gồm bệnh nhân quá mẫn với sulfasalazine, chất chuyển hóa của nó, sulfonamid, salicylat hoặc bất kỳ thành phần nào của thuốc, tắc ruột hoặc tiết niệu và rối loạn chuyển hóa porphyrin. 

8. Thận trọng

Thận trọng sử dụng thuốc đối với người bệnh rối loạn máu, viêm tụy, viêm thận kẽ, viêm gan và suy gan.

Không lái xe, sử dụng máy móc hoặc làm bất cứ điều gì cần sự tỉnh táo sau khi bạn dùng thuốc.

Thuốc này có thể khiến bạn nhạy cảm hơn với ánh nắng mặt trời, do đó, bạn nên hạn chế thời gian của bạn dưới ánh nắng mặt trời hoặc sử dụng kem chống nắng và mặc quần áo bảo hộ khi ra ngoài trời.

Trong thời kỳ mang thai, thuốc này chỉ nên sử dụng khi thật cần thiết. Thuốc này có thể làm giảm nồng độ acid folic, làm tăng nguy cơ khuyết tật tủy sống. 

Thuốc này đi vào sữa và có thể có những ảnh hưởng không mong muốn đối với trẻ sơ sinh. Tham khảo ý kiến ​​bác sĩ trước khi cho con bú.

9. Tương tác thuốc

Sulfasalazine tương tác với thuốc chống đông máu
Sulfasalazine tương tác với thuốc chống đông máu

Tương tác thuốc có thể thay đổi cách hoạt động của thuốc hoặc làm tăng nguy cơ mắc các tác dụng phụ nghiêm trọng. Một số thuốc gây tương tác với sulfasalazine như sau:

  • Thuốc chống đông máu: Khả năng sulfonamid có thể làm tăng tác dụng của thuốc chống đông bằng cách tăng liên kết chúng với protein.
  • Thuốc tiểu đường: Sulfonamides có thể làm tăng tác dụng hạ đường huyết của các thuốc trị bệnh tiểu đường.
  • Thuốc chống nhiễm trùng: Khả năng dùng đồng thời các thuốc chống nhiễm trùng có thể làm thay đổi hoạt động của sulfasalazine bằng cách thay đổi hệ vi khuẩn đường ruột và do đó thay đổi chuyển hóa của sulfasalazine.
  • Digoxin: Sulfasalazine làm giảm hấp thu trên đường tiêu hóa của digoxin.
  • Acid folic: Sulfasalazine ức chế sự hấp thụ acid folic, cản trở chuyển hóa acid folic, và có thể dẫn đến giảm nồng độ acid folic trong huyết thanh và có thể thiếu hụt acid folic ở một số bệnh nhân.
  • Sắt: Sulfasalazine tạo chelat với sắt làm thay đổi sự phân bố của sulfasalazine trong lòng ruột, cản trở sự hấp thu của nó và dẫn đến nồng độ sulfasalazine trong máu thấp hơn.
  • Mesalamine: Sulfasalazine rất giống với mesalamine. Không sử dụng thuốc mesalamine bằng đường uống trong khi sử dụng sulfasalazine.

10. Quá liều và xử trí

Quá liều sử dụng thuốc sulfasalazine
Quá liều sử dụng thuốc sulfasalazine

Độc tính liên quan đến liều lượng của sulfasalazine bao gồm rối loạn tiêu hóa như buồn nôn, nôn, tiêu chảy và chán ăn, các triệu chứng của hệ thần kinh trung ương như nhức đầu và các biểu hiện huyết học bao gồm giảm bạch cầu, thiếu máu tán huyết, tăng bạch cầu lớn và thiếu máu hồng cầu khổng lồ. 

Xử trí: Không có thuốc giải độc đặc hiệu cho ngộ độc quá liều sulfasalazine.  Các triệu chứng có thể được cải thiện nhờ các biện pháp chăm sóc hỗ trợ. Bệnh nhân cần được theo dõi các dấu hiệu suy hô hấp và các dấu hiệu sinh tồn khác. 

11. Mọi người thường hỏi về sulfasalazine

Dưới đây là một số câu hỏi mà nhiều người thường thắc mắc khi sử dụng sulfasalazine:

Sulfasalazine có thể sử dụng trong bao lâu?

Sử dụng sulfasalazine trong bao lâu
Sử dụng sulfasalazine trong bao lâu

Hầu hết bệnh nhân bắt đầu cảm thấy tác dụng tích cực sau 4-8 tuần , với lợi ích tối đa sau 3-6 tháng .

Sulfasalazine có ảnh hưởng đến thận không?

Sulfasalazine là một loại thuốc thường được sử dụng cho các điều trị của viêm khớp dạng thấp và bệnh viêm ruột.

 Có một số trường hợp chấn thương thận khi sử dụng sulfasalazine ở người. Hiện nay, cơ chế tác dụng phụ của sulfasalazine đối với thận còn ít được biết đến.

Trên đây là những thông tin về thuốc sulfasalazine mà bạn có thể tham khảo. Tuy nhiên khi sử dụng bất kỳ thuốc nào bạn nên tham khảo ý kiến của bác sĩ trước khi sử dụng để tránh những tác dụng không mong muốn có thể xảy ra, đặc biệt người bệnh xương khớp.

Nếu bạn còn băn khoăn về bệnh xương khớp, hãy liên hệ với chúng tôi theo hotline dưới đây để được chuyên gia tư vấn trực tiếp.

0961 666 383

Tin liên quan

Xếp hạng: 3 (2 bình chọn)

TRỊ CỐT TÁN - Điều trị tận gốc, giảm nhanh triệu chứng Thấp khớp

"Không chỉ tác động trực tiếp vào căn nguyên gây bệnh, Trị Cốt Tán còn giúp giảm triệt để các triệu chứng, tăng cường dưỡng chất phục hồi tổn thương các khớp, hiệu quả rõ ràng sau 1-2 liệu trình sử dụng. Đặc biệt, với 100% nguồn gốc thảo dược nên tuyệt đối an toàn, không tác dụng phụ."

Trị Cốt Tán - Thuốc Đông y gia truyền 5 đời

Đặt hàng ngay để nhận ưu đãi:

✔️Miễn phí vận chuyển toàn quốc
✔️Giao hàng tận nơi
✔️Kiểm tra hàng trước khi thanh toán

Hotline: 0961 666 383

1 hộp TRỊ CỐT TÁN bao gồm: thuốc uống trong 15 ngày và thuốc chườm

Mua 1 hộp: 1.350.000 VNĐ
Mua 2 hộp: 2.600.000 VNĐ
Mua 3 hộp: 3.800.000 VNĐ
Mua 4 hộp: 5.000.000 VNĐ

*
*

Đặt câu hỏi cho chuyên gia

Tư vấn miễn phí: 0961 666 383

Gửi thắc mắc đến chuyên gia tư vấn miễn phí

KINH NGHIỆM ĐỐI PHÓ VỚI BỆNH CƠ - XƯƠNG - KHỚP - DÂY THẦN KINH